Geen aantoonbare afgifte van
bisfenol-A in babyflesjes
Babyflesjes van polycarbonaat hebben geen
aantoonbare afgifte van bisfenol-A en zijn dus veilig voor gebruik door baby's en kleine
kinderen. Dit blijkt uit een recent marktonderzoek van de Voedsel en Waren Autoriteit
(VWA) naar de veiligheid van babyflesjes. De VWA heeft 33 babyflesjes van 17 merken
bemonsterd. Het onderzoek betreft bijna alle merken die op de Nederlandse markt
verkrijgbaar zijn. Bisfenol-A is een stof die wordt gebruikt om polycarbonaat te maken,
een hard, transparant plastic materiaal. Van polycarbonaat worden bijvoorbeeld babyflesjes
gemaakt. Aan de afgifte van bisfenol-A in levensmiddelen zijn strenge limieten gesteld.
Normaal gesproken wordt bisfenol-A tijdens het productieproces omgezet in een
onschadelijke chemische stof. Het is echter mogelijk dat bisfenol-A onder invloed van
bepaalde omstandigheden vrijkomt.
---
Gelukkig beschikken we in Nederland over
een zeer deskundig instituut, genaamd de VWA. Deze ‘talenten’ hebben een
onderzoek opgezet om babyflesjes te bemonsteren, maar kan het zijn dat ze
‘vergeten’ zijn om de inhoud op te verwarmen in hun onderzoeksopzet?
Grtn House
Bisfenol-A in babyflesjes
Factsheet
Voedsel en Waren Autoriteit
internet www.vwa.nl
projectnummer: ND082217
1 september 2008
1. INLEIDING
Babyflesjes worden vaak gemaakt van de kunststof polycarbonaat (PC). Bisfenol-A (BPA) is
één van de
grondstoffen voor deze kunststof. Deze stof is ingedeeld als verdacht reprotoxisch
(categorie 3). Daarnaast wordt
BPA er van verdacht dat het oestrogene (oftewel hormoonverstorend) eigenschappen heeft. De
migratie van BPA
is daarom streng geregeld in wetgeving. Voor kunststof gebruiksartikelen voor
levensmiddelen (food contact
materials) is een migratielimiet opgesteld van 0.6 mg/kg levensmiddel. Omdat de
blootstelling van baby’s en
kleine kinderen aan voeding uit polycarbonaat flesjes erg hoog kan zijn ten opzichte van
het lage
lichaamsgewicht, is in de norm voor babydrinkgerei (EN 14350-21) een conservatieve
grenswaarde voor BPA
vastgesteld van 0.03 mg/l levensmiddel.
Deze beide limietwaarden waren gebaseerd op
een tijdelijke TDI van 0.01 mg/kg bw. Na aanlevering van nieuwe
data is in 2006 door het wetenschappelijk comité van de EFSA voor BPA een TDI vastgesteld
van 0.05 mg/kg
bw. Dit betekent dat zowel de migratielimiet van 0.6 mg/kg, als de grenswaarde in EN
14350-2 verhoogd kunnen
worden. In richtlijn 85/572/EEC worden simulanten voorgeschreven voor diverse groepen
levensmiddelen. Tot nu
toe was water voorgeschreven als simulant voor melk. Dit is echter aangepast in 2007
(richtlijn 2007/19/EG) tot
50% ethanol.
In 2008 is door de Canadese overheid een
Risk Management Report gepubliceerd over BPA. Hierin werd
aanbevolen om geen babyflesjes van polycarbonaat te gebruiken vanwege de afgifte van BPA
naar de melk. Na
deze publicatie heeft de EFSA in 2008 opnieuw het dossier BPA bekeken en bevestigd dat de
in 2006
vastgestelde TDI van 0.05 mg/kg bw conservatief is. Regelmatig is er negatieve
berichtgeving over babyflesjes
ten aanzien van de afgifte van BPA. Er zijn daarom ook bedrijven die adverteren met
‘bisphenol-A free’ op hun
flesjes. Deze zijn dan van een ander materiaal gemaakt dan polycarbonaat.
In 2005 heeft de VWA een marktonderzoek
uitgevoerd naar de chemische veiligheid van babyflesjes2. Destijds is
geconstateerd dat er geen detecteerbare afgifte was van BPA volgens de methode zoals
beschreven in EN
14350-2. Ook zijn gebruikte babyflesjes onderzocht, deze werden veilig bevonden. Vanwege
de recente
negatieve publiciteit en de aanpassing van de simulant voor melk, is besloten het
marktonderzoek te herhalen.
2. DOELSTELLING
Het doel van dit onderzoek is om de Nederlandse markt van babyflesjes te controleren op
chemische veiligheid.
Polycarbonaat babyflesjes zijn getest op de afgifte van BPA in de simulant voor melk en
vruchtensap. Daarnaast
is geïnventariseerd welke alternatieve materialen worden gebruikt. Deze flesjes zijn
gescreend op potentiële
andere migranten dan BPA.
3. WERKWIJZE
In mei-juni 2008 zijn in totaal 33 babyflesjes bemonsterd van 17 verschillende merken.
Bijna alle merken op de
Nederlandse markt zijn bemonsterd. Alle polycarbonaat babyflesjes zijn onderzocht volgens
Europese standaard
EN 14350-2. De afgifte van BPA is bepaald in de simulant voor vruchtensap (3% azijnzuur)
en in de nieuwe
simulant voor melk (50% ethanol). De flesjes die niet van polycarbonaat waren gemaakt,
zijn gescreend op
andere potentiële migranten.
4. RESULTATEN
4.1 Afgifte BPA
In bijlage 1 staat een overzicht gepresenteerd van de afgifte van BPA naar 3% azijnzuur en
50% ethanol. Er was
geen aantoonbare afgifte gevonden in beide simulanten. De detectielimiet bedraagt 0.0021
mg/L en 0.0039 mg/L
in respectievelijk 50% ethanol en 3% azijnzuur. De detectielimiet is een factor 8 tot 15
lager dan de grenswaarde
van EN 14350-2.
1 EN 14350-2:2004. Artikelen voor
zuigelingen en peuters - Drinkgerei - Deel 2: Chemische eisen en beproevingsmethoden.
2 Migration of Bisphenol-A and plasticisers from plastic feeding utensils for babies.
Rapport VWA ND05o410. Juni 2005.
4.2 Andere migranten
Er zijn nog drie drinkflesjes bemonsterd voor kleine kinderen. Deze waren van polypropeen
gemaakt in plaats
van polycarbonaat. Deze flesjes zijn geëxtraheerd met een sterk oplosmiddel en gescreend
op andere potentiële
migranten. Bij twee van de drie flesjes waren kleine pieken zichtbaar, waarschijnlijk
afkomstig van oligomeren.
Volgens richtlijn 2002/72/EG3 zijn oligomeren toegestaan wanneer de monomeren zijn
toegelaten, zo lang het
geen gevaar oplevert voor de gezondheid en het gebruiksartikel geen organoleptische
afwijkingen veroorzaakt
van het levensmiddel.
5. CONCLUSIES
De onderzochte polycarbonaat babyflesjes hebben geen aantoonbare migratie van BPA naar de
simulanten voor
melk en voor vruchtensap. Dit betekent dat de flesjes in dit opzicht veilig zijn voor
gebruik voor baby’s en kleine
kinderen ten aanzien van BPA.
De drie onderzochte drinkflesjes van
polypropeen zijn onderzocht op potentiële andere migranten dan bisfenol-A.
Er zijn geen gevaarlijke potentiële migranten aangetoond. Ook deze flesjes kunnen op dit
punt veilig gebruikt
worden door baby’s en kleine kinderen.
6. BIJLAGEN
Bijlage 1: Overzicht resultaten babyflesjes
3 Richtlijn 2002/72/EG van de Commissie van
6 augustus 2002 inzake materialen en voorwerpen van kunststof, bestemd om met
levensmiddelen in aanraking te komen. L 220/18 15.8.2002.
BIJLAGE 1: OVERZICHT RESULTATEN BABYFLESJES
(VERTROUWELIJK)
Tabel 1: Afgifte van BPA uit polycarbonaat babyflesjes (mg/l simulant)
monsternr. inhoud materiaalaanduiding
leeftijdsaanduiding 3% azijnzuur 50% ethanol
54452225 250 mL niet vermeld niet vermeld n.a. n.a.
54452217 125 mL niet vermeld niet vermeld n.a. n.a.
54452241 150 mL niet vermeld 0+ n.a. n.a.
54452268 250 mL PC niet vermeld n.a. n.a.
54452233 250 mL niet vermeld niet vermeld n.a. n.a.
54452209 330 mL niet vermeld 0+ n.a. n.a.
54452365 320 mL PC +4 maanden n.a. n.a.
54452373 250 mL niet vermeld niet vermeld n.a. n.a.
54452306 150 mL niet vermeld niet vermeld n.a. n.a.
54452705 125 mL niet vermeld 0m+ n.a. n.a.
54452632 240 mL niet vermeld niet vermeld n.a. n.a.
54452675 240 mL PC niet vermeld n.a. n.a.
54452683 275 mL PC niet vermeld n.a. n.a.
54452691 250 mL PC niet vermeld n.a. n.a.
54452667 250 mL PC niet vermeld n.a. n.a.
54452462 250 ml PC 3m+ n.a. n.a.
54452586 250 mL niet vermeld 0-24 m n.a. n.a.
54001185 250 mL PC 0+ n.a. n.a.
54452543 250 mL PC 3m+ (speen) n.a. n.a.
54452535 125 ml PC 0m+ n.a. n.a.
54452497 250 mL PC 0+ n.a. n.a.
54452454 250 mL bodem PP, body PC 0m+ n.a. n.a.
54452594 150 mL PC 0m+ n.a. n.a.
54452721 125 ml PC niet vermeld n.a. n.a.
54452748 250 ml PC niet vermeld n.a. n.a.
54452713 250 ml PC niet vermeld n.a. n.a.
54001207 250 ml niet vermeld niet vermeld n.a. n.a.
54452756 120 ml niet vermeld niet vermeld n.a. n.a.
54452764 120 ml niet vermeld niet vermeld n.a. n.a.
54452772 240 ml niet vermeld niet vermeld n.a. n.a.
n.a. niet aantoonbaar
detectielimiet 3% azijnzuur 0.0039 mg/L
detectielimiet 50% ethanol 0.0021 mg/L
Tabel 2: Overzicht resultaten polypropeen drinkflesjes
monsternr. inhoud materiaalaanduiding
leeftijdsaanduiding migranten
54452608 415 mL niet vermeld 6m+ waarschijnlijk oligomeren
54452624
54452659
295 mL
niet vermeld
niet vermeld niet vermeld waarschijnlijk oligomeren
PP niet vermeld geen
Volgende pagina
